Култура

Културата и традиција се нераскинлив дел од историјата на Вевчани. Во продолжение ќе бидат наведени само некои од активните негувачи на културата, културното наследство и традицијата на Вевчани.

Вевчанскиот карневал е настан кој се случува само еднаш во годината и кој го слави доаѓањето на Нова година според стариот календар, кој традиционално се одржува на 13 и 14 јануари според новиот календар. Карневалот е стар повеќе од 1.400 години и претставува интересен спој на паганското и современото. Негови главни карактеристики се: архаичноста, таинственоста и современото. Во карневалот се испреплетени традиционалните обредни игри и современите маски, а се изведуваат во чест на верскиот празник Свети Василиј Велики – заштитник на вевчанските василичари, на вевчанци и на Вевчани. По своите специфичнии особини се разликува од сите други карневали во светот. Признат од страна на Федерацијата на европските карневалски градови (ФЕЦЦ), со својата богата културна и историска вредност, фестивалот привлекува илјадници домашни и странски посетители.

КУД „Дримкол“е сериозна културна институција која ја негува, развива и промовира народната култура во нашата држава и надвор од неа. Во рамките на ова здружение членуваат 150 активни членови кои се распоредени во неколку уметнички целини, и тоа: Фолклорниот ансамбал „Дримкол“, Патувачкиот театар „Поклони се и падни“, Пејачката група „Каданка“, Оркестарот на народни инструменти.

Како национално богатство на Македонија, ова вевчанско здружение се афирмира себеси и ја афирмира нашата држава онака како што доликува: квалитетно и достоинствено, а како доказ за тоа се и освоените награди, дипломи и признанија на многу домашни и меѓународни фестивали.

Фолклорниот ансамбал „Дримкол“ се формира во 1973 година под името „ПЕЧАЛБАР“, како здружение на граѓани во кое се здружуваат љубовта, желбата и восхитот кон фолклорот на многу млади луѓе во Вевчани, ентузијасти кои со несебичен самопридонес на вевчанското население успеваат да го опремат друштвото со инструменти и носии, а со еден сериозен и организиран пристап цврсто застануваат на македонската фолклорна сцена. Во 1979 година друштвото го добива името „ДРИМКОЛ“ и оттогаш до денес континуирано и активно работи на негување, развивање и презентирање на сценско-уметничките дејности, со посебен акцент и внимание кон фолклорната дејност.

Други културни настани и активности кои го збогатуваат културниот живот во Вевчани се и културно-уметничката манифестација Меѓународна ликовна колонија „Вевчански видувања“, на која досега имаат земено учество десетици еминентни ликовни уметници од Македонија, Грција, Русија, Бугарија, Албанија, Србија, Египет, Франција, Полска, Словенија, Романија, Мексико, Турција, Монголија и Шведска. Настанот се одржува традиционално од 25 јуни до 10 јули.

Фестивалот на народната култура „Пображење“ – започнувајќи од 2011 година, традиционално се одржува во периодот од 16 до 19 август во организација на КУД „Дримкол“ од Вевчани. Фестивалот има посебно значење за организаторот и населбата, затоа што покрај збогатувањето на културниот живот, овозможува континуиран развој и негување на фолклорната традиција во државата, а истовремено претставува и одличен придонес во збогатувањето на туристичката понуда во Вевчани во летниот период.

Фестивалот се случува во пресрет на Вевчанската слава Преображение Христово, од каде доаѓа и неговото име.

Цели на фестивалот „Пображење“ се:

  • Подигнување на свеста кај пошироката јавност за потребата од негување на фолклорната традиција и нејзината улога во функција на развој на туризмот;
  • Континуирано негување и промоција на домашната и странска фолклорна традиција со посебен фокус на промоврањето на културната разноликост;
  • Зголемување на туристичката понуда преку изградба на препознатлива туристичка манифестација.

Од 2015 година воведена е наградата „Чувари на изворната традиција“, која се доделува на најуспешната група која презентира изворен фолклор.